Υπάρχει μια στιγμή που μια προσωπική ή επαγγελματική εκκρεμότητα παύει να είναι απλώς ένα πρόβλημα και γίνεται υπόθεση με νομικές προεκτάσεις. Εκεί ακριβώς τοποθετείται η πρώτη επαφή με έναν ιδιωτικό ερευνητή: δεν είναι τυπικό ραντεβού, ούτε «προσφορά υπηρεσιών». Είναι η συζήτηση στην οποία διαπιστώνεται αν υπάρχει νόμιμος τρόπος συλλογής στοιχείων, αν αυτά μπορούν να αξιοποιηθούν από δικηγόρο και αν αξίζει τον κόπο να προχωρήσει κανείς. Η πρώτη συνάντηση μπορεί να γίνει στο γραφείο, στο τηλέφωνο ή με βιντεοκλήση, και σε κάθε περίπτωση παραμένει δωρεάν, εμπιστευτική και χωρίς δέσμευση.
Η πρώτη επαφή δεν είναι ανάθεση: τι κρίνεται πριν αναλάβει κανείς υπόθεση
Όσοι επικοινωνούν για πρώτη φορά συχνά πιστεύουν ότι το ζητούμενο είναι να δώσουν μια εντολή και να περιμένουν αποτελέσματα. Στην πράξη, η σειρά είναι αντίστροφη. Η πρώτη συζήτηση έχει ενημερωτικό χαρακτήρα: ο ενδιαφερόμενος περιγράφει το πρόβλημα, ο ερευνητής ακούει, κάνει διευκρινιστικές ερωτήσεις και απαντά με ειλικρίνεια για το τι μπορεί και τι δεν μπορεί να γίνει. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι «πόσο γρήγορα θα βρεθεί άκρη», αλλά «υπάρχει έννομο συμφέρον και νόμιμος σκοπός;». Αν η απάντηση είναι αρνητική, η συζήτηση τελειώνει εκεί, χωρίς ωραιοποιήσεις.
Η επιλογή του τόπου της συνάντησης εξυπηρετεί ακριβώς αυτή την ανάγκη διακριτικότητας. Στο γραφείο της Αιόλου 104, λίγα λεπτά με τα πόδια από το μετρό της Ομόνοιας, τα ραντεβού κλείνονται με ραντεβού, ώστε να μην συναντιούνται ποτέ δύο πελάτες μεταξύ τους. Όποιος προτιμά να μην εμφανιστεί σε γραφείο, μπορεί να μιλήσει τηλεφωνικά ή με βιντεοκλήση, ακόμη και σε ουδέτερο σημείο. Σε κάθε περίπτωση, ο ενδιαφερόμενος έχει το δικαίωμα να ζητήσει να δει την άδεια του ερευνητή — στο συγκεκριμένο γραφείο φέρεται η άδεια με αριθμό Αρ. Αδείας 4891/7/1/90-δ’ και πρακτική από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Εξίσου σημαντικό είναι το ανθρώπινο κομμάτι. Πίσω από κάθε υπόθεση υπάρχει συνήθως άγχος, οικογενειακή ένταση ή επιχειρηματικός κίνδυνος. Η πρώτη επαφή οφείλει να δώσει στον ενδιαφερόμενο μια καθαρή εικόνα: ποιες είναι οι ρεαλιστικές επιλογές, πόσος χρόνος απαιτείται κατά προσέγγιση, τι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε νομικό επίπεδο και τι όχι. Όταν η υπόθεση πρόκειται να καταλήξει σε δικηγόρο, η συζήτηση επικεντρώνεται εξαρχής στο είδος του αποδεικτικού υλικού που θα έχει αξία, όχι σε εντυπωσιακές αλλά άχρηστες πληροφορίες.
Ποια στοιχεία ζητά ο ερευνητής και γιατί ο νόμος μπαίνει από την αρχή στη συζήτηση
Χρονολόγιο, ονόματα και ό,τι έχει ήδη γίνει
Η πιο χρήσιμη βοήθεια που μπορεί να προσφέρει ο ενδιαφερόμενος είναι η ακρίβεια. Ένα σύντομο χρονολόγιο γεγονότων, με μήνες και έτη, τα ονόματα ή οι ιδιότητες των εμπλεκομένων, οι τοποθεσίες που έχουν σημασία και —κυρίως— ό,τι έχει ήδη επιχειρηθεί (επιστολές, συζητήσεις, αναφορές, προηγούμενη νομική συμβουλή) βοηθούν ώστε η πρώτη κουβέντα να μην καταναλωθεί σε άσκοπες ερωτήσεις. Το ίδιο ισχύει για τυχόν έγγραφα που υπάρχουν ήδη: συμβόλαια, αλληλογραφία, αποφάσεις, αποδείξεις.
Ο έλεγχος νομιμότητας και σκοπιμότητας
Στο σημείο αυτό εντοπίζεται και η μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα σε ένα σοβαρό γραφείο και σε υποσχέσεις του τύπου «θα σου βρω τα πάντα». Ο έλεγχος νομιμότητας γίνεται πριν από οποιαδήποτε εργασία και είναι αναπόσπαστο μέρος της πρώτης συνάντησης. Η συλλογή στοιχείων κινείται σε δημόσιους χώρους, δημόσια αρχεία και πηγές, και σε συζητήσεις με ανθρώπους που δέχονται να μιλήσουν. Αντίθετα, δεν γίνονται υποκλοπές τηλεφωνικών συνδιαλέξεων, δεν διαβάζονται μηνύματα τρίτων, δεν εισέρχεται κανείς σε λογαριασμούς ή συσκευές άλλων ενηλίκων, δεν τοποθετείται κρυφό GPS σε ξένο όχημα, δεν αντλούνται τραπεζικά, τηλεφωνικά ή φορολογικά δεδομένα τρίτων και δεν γίνονται ηχογραφήσεις σε ιδιωτικούς χώρους. Τα όρια αυτά δεν είναι διαπραγματεύσιμα, γιατί συνδέονται με το άρθρο 19 του Συντάγματος και την παράγραφο 3 αυτού, το άρθρο 370Α του Ποινικού Κώδικα, τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (ΕΕ) 2016/679 και τον νόμο 4624/2019.
Γραπτό πλάνο και κοστολόγηση πριν από την πρώτη εργασία
Όταν η υπόθεση προχωρά, ο ενδιαφερόμενος λαμβάνει γραπτή, εξατομικευμένη εκτίμηση κόστους και γραπτό σχέδιο ενεργειών πριν ξεκινήσει οτιδήποτε. Δεν υπάρχει ενιαίος τιμοκατάλογος, επειδή κάθε υπόθεση διαφέρει σε διάρκεια, γεωγραφία, αριθμό συνεργατών και υλικό που απαιτείται. Γι’ αυτό η επιλογή ενός αδειοδοτημένου ντετέκτιβ κρίνεται κυρίως από τρία πράγματα: την άδεια, την πραγματική διεύθυνση γραφείου και τη διαφάνεια στο κόστος — όχι από υποσχέσεις για παράνομα μέσα, που εκθέτουν ποινικά τον ίδιο τον πελάτη και παράγουν υλικό χωρίς αποδεικτική αξία.
Από το τηλέφωνο στον φάκελο που παραδίδεται στον δικηγόρο
Όταν η υπόθεση έχει νομικό προορισμό, το ζητούμενο είναι ένα παραδοτέο που μπορεί να διαβαστεί και να αξιολογηθεί. Η δουλειά πεδίου —παρατήρηση σε δημόσιους χώρους, έρευνα σε δημόσιες πηγές και μητρώα, διακριτικές επιτόπιες επαφές— καταγράφεται γραπτώς, με ημερομηνίες και χρονολογική σειρά. Η τελική αναφορά περιλαμβάνει χρονολόγιο, τοποθεσίες, φωτογραφικό ή οπτικοακουστικό υλικό μόνο από δημόσιους χώρους και σαφή διάκριση ανάμεσα στα τεκμηριωμένα γεγονότα και στις εκτιμήσεις του ερευνητή. Αυτή η διάκριση είναι που κάνει το έγγραφο χρήσιμο σε έναν δικηγόρο: του επιτρέπει να δει τι στηρίζεται σε στοιχεία και τι αποτελεί ερμηνεία.
Αξίζει να τονιστεί ότι ο ρόλος του ερευνητή σταματά στην παράδοση της αναφοράς. Ο δικηγόρος αποφασίζει πώς θα αξιοποιήσει το υλικό, ποιοι ισχυρισμοί θα προβληθούν και με ποια διαδικασία· το δικαστήριο είναι εκείνο που κρίνει την αποδεικτική του βαρύτητα. Κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί εκ των προτέρων έκβαση υπόθεσης, και μια σοβαρή πρώτη συνάντηση δεν περιλαμβάνει τέτοιες βεβαιότητες. Περιλαμβάνει, αντίθετα, ενημέρωση για το τι θα γίνει αν τα πράγματα αλλάξουν στην πορεία και για το πώς προσαρμόζεται το σχέδιο δράσης όταν τα δεδομένα μεταβάλλονται.
Η γεωγραφική εμβέλεια παίζει επίσης ρόλο από την πρώτη κουβέντα. Από το γραφείο της Ομόνοιας καλύπτεται όλη η Αττική —κέντρο, βόρεια και νότια προάστια, δυτικά προάστια, ανατολική Αττική και Μεσόγεια, Πειραιάς— ενώ υπάρχει δυνατότητα ανάληψης υποθέσεων στην υπόλοιπη Ελλάδα και στο εξωτερικό, είτε με μετακίνηση είτε μέσω δικτύου συνεργατών. Η εμπειρία άνω των 30 ετών και περισσότερων από 1.500 υποθέσεων σε 14 χώρες δεν χρησιμοποιείται ως διαφημιστικό σλόγκαν, αλλά ως απάντηση σε ένα πρακτικό ερώτημα: μπορεί η συγκεκριμένη υπόθεση να παρακολουθηθεί σωστά σε αυτή τη γεωγραφία; Τέλος, η εχεμύθεια τηρείται καθ’ όλη τη διάρκεια — δεν γίνεται δημοσιότητα για υποθέσεις, δεν αναφέρονται ονόματα και η επικοινωνία γίνεται σε 24ωρη βάση, ώστε το πρώτο τηλεφώνημα να μπορεί να γίνει ακόμη και σε ώρα ανάγκης, με ηρεμία και σαφήνεια για το επόμενο βήμα.
Cairo-born, Barcelona-based urban planner. Amina explains smart-city sensors, reviews Spanish graphic novels, and shares Middle-Eastern vegan recipes. She paints Arabic calligraphy murals on weekends and has cycled the entire Catalan coast.
